Pessary ginekologiczne to niewielkie urządzenia medyczne stosowane w leczeniu różnych dolegliwości związanych z dnem miednicy. Choć dla wielu kobiet mogą być rozwiązaniem mało znanym, w praktyce są wykorzystywane przez lekarzy od wielu lat. Ich zadaniem jest stabilizacja narządów znajdujących się w obrębie miednicy – przede wszystkim macicy, pęcherza moczowego oraz ścian pochwy.
Kiedy mięśnie dna miednicy ulegają osłabieniu, narządy mogą stopniowo się obniżać. Wtedy pojawiają się objawy takie jak uczucie ciężkości w podbrzuszu, trudności z oddawaniem moczu czy dyskomfort podczas chodzenia. Pessar działa w takim przypadku jak delikatne podparcie od wewnątrz, które pomaga utrzymać narządy w bardziej prawidłowym położeniu.
Współczesna medycyna oferuje wiele różnych typów pessarów. Każdy z nich został zaprojektowany z myślą o konkretnych problemach zdrowotnych. Właśnie dlatego wybór odpowiedniego modelu powinien zawsze odbywać się przy wsparciu specjalisty.
Dlaczego istnieje tak wiele typów pessarów
Na pierwszy rzut oka pessary mogą wydawać się podobne do siebie. W rzeczywistości jednak różnią się kształtem, grubością, elastycznością oraz sposobem działania. Powód jest prosty – problemy dna miednicy mogą mieć bardzo różny charakter i stopień zaawansowania.
U jednej kobiety pojawia się jedynie niewielkie obniżenie narządów, u innej dochodzi do bardziej zaawansowanego wypadania macicy lub pęcherza. W jeszcze innych przypadkach głównym problemem jest wysiłkowe nietrzymanie moczu.
Dlatego producenci pessarów stworzyli wiele konstrukcji dopasowanych do różnych potrzeb. Niektóre są bardzo miękkie i subtelne, inne zapewniają silniejsze podparcie struktur miednicy.
Dobór odpowiedniego modelu zależy między innymi od:
-
stopnia obniżenia narządów,
-
budowy anatomicznej pacjentki,
-
napięcia mięśni dna miednicy,
-
stylu życia i aktywności fizycznej.
Pessary pierścieniowe – najczęściej wybierane rozwiązanie
Jednym z najbardziej popularnych modeli są pessary pierścieniowe. Mają prostą konstrukcję przypominającą elastyczny pierścień wykonany z miękkiego silikonu. Dzięki swojej budowie są wygodne i stosunkowo łatwe w zakładaniu.
Ten typ pessara stosuje się najczęściej w przypadku:
-
lekkiego obniżenia narządów rodnych,
-
początkowych objawów wypadania macicy,
-
profilaktyki pogłębiania się problemu.
Pessary pierścieniowe są często pierwszym wyborem podczas leczenia zachowawczego. Dobrze dopasowane mogą być praktycznie niewyczuwalne podczas codziennego funkcjonowania.
Ich zaletą jest także możliwość samodzielnego zakładania i wyjmowania, co dla wielu kobiet ma duże znaczenie.
Pessary kostkowe – mocniejsze wsparcie przy większym obniżeniu
W przypadku bardziej zaawansowanego obniżenia narządów lekarz może zaproponować pessar kostkowy. Jego konstrukcja jest bardziej rozbudowana niż w przypadku pessara pierścieniowego.
Charakterystyczną cechą jest obecność niewielkich wgłębień na powierzchni urządzenia. Dzięki nim pessar lepiej przylega do ścian pochwy i pozostaje stabilny nawet przy większym wysiłku fizycznym.
Pessary kostkowe stosuje się przede wszystkim wtedy, gdy:
-
obniżenie narządów jest wyraźne,
-
inne modele nie zapewniają wystarczającego wsparcia,
-
pacjentka odczuwa silne objawy.
Ze względu na swoją konstrukcję pessar kostkowy często wyjmuje się na noc, aby tkanki mogły odpocząć.
Pessary typu donut – rozwiązanie dla bardziej zaawansowanych przypadków
Pessary typu donut (czyli w kształcie opony) należą do bardziej stabilnych modeli. Są grubsze i bardziej masywne niż pessary pierścieniowe, dzięki czemu zapewniają silniejsze podparcie dla narządów miednicy.
Ten typ urządzenia wykorzystuje się zazwyczaj w sytuacjach, gdy dochodzi do:
-
znacznego obniżenia macicy,
-
wypadania ścian pochwy,
-
zaawansowanych problemów z dnem miednicy.
Choć pessary donut są większe, dobrze dopasowane mogą być komfortowe w codziennym użytkowaniu. W wielu przypadkach pozwalają znacząco ograniczyć objawy i poprawić jakość życia pacjentki.
Pessary stosowane przy wysiłkowym nietrzymaniu moczu
Nietrzymanie moczu to problem, który dotyka ogromną liczbę kobiet. W niektórych przypadkach może być on związany z osłabieniem struktur podtrzymujących pęcherz oraz cewkę moczową.
W takich sytuacjach stosuje się specjalne pessary, których zadaniem jest delikatne podparcie cewki moczowej. Dzięki temu podczas kaszlu, śmiechu czy wysiłku fizycznego zmniejsza się ryzyko mimowolnego wycieku moczu.
Ten typ pessara bywa szczególnie pomocny dla kobiet aktywnych fizycznie. Umożliwia powrót do biegania, ćwiczeń czy innych form ruchu bez obaw o nieprzyjemne sytuacje.
Pessary położnicze stosowane w czasie ciąży
Pessary znajdują zastosowanie także w położnictwie. Specjalne modele wykorzystuje się w przypadku ryzyka przedwczesnego porodu, szczególnie gdy dochodzi do skracania się szyjki macicy.
Pessar położniczy zmienia kąt nachylenia szyjki macicy i zmniejsza nacisk wywierany przez ciężar rosnącej macicy. Dzięki temu może pomóc w utrzymaniu ciąży przez dłuższy czas.
Stosowanie tego typu pessara zawsze odbywa się pod ścisłą kontrolą lekarza prowadzącego.
Jak dobrać odpowiedni pessar do konkretnego problemu
Dobór pessara to proces wymagający doświadczenia i dokładnej diagnostyki. Specjalista podczas wizyty ocenia między innymi:
-
stopień obniżenia narządów,
-
napięcie mięśni dna miednicy,
-
szerokość pochwy,
-
objawy zgłaszane przez pacjentkę.
Często konieczne jest przetestowanie kilku modeli, zanim znajdzie się ten najlepiej dopasowany. Właśnie dlatego nie zaleca się samodzielnego kupowania pessara bez wcześniejszej konsultacji.
Przykładowe modele wykorzystywane w terapii można zobaczyć między innymi tutaj:
https://fizjoterapia.elmedico.pl/pol_m_Rehabilitacja-specjalistyczna_Fizjoterapia-uroginekologiczna_Pessary-2224.html – dostępne są tam różne typy pessarów stosowanych w leczeniu problemów dna miednicy.
Porównanie najpopularniejszych typów pessarów
| Rodzaj pessara | Zastosowanie | Charakterystyka |
|---|---|---|
| Pierścieniowy | lekkie obniżenie narządów | miękki, elastyczny, łatwy w użyciu |
| Kostkowy | większe obniżenie narządów | stabilny, dobrze przylega do ścian pochwy |
| Donut | zaawansowane przypadki | grubszy, zapewnia silne podparcie |
| Cewkowy | nietrzymanie moczu | stabilizuje cewkę moczową |
| Położniczy | ryzyko przedwczesnego porodu | zmienia ustawienie szyjki macicy |
Znaczenie konsultacji ze specjalistą przed wyborem pessara
Choć pessary mogą wydawać się prostym rozwiązaniem, ich prawidłowy dobór wymaga specjalistycznej wiedzy. Lekarz lub fizjoterapeuta uroginekologiczny ocenia nie tylko sam problem, ale także ogólny stan zdrowia pacjentki.
Podczas wizyty możliwe jest:
-
dokładne badanie dna miednicy,
-
przymierzenie kilku modeli pessarów,
-
instruktaż dotyczący ich zakładania i pielęgnacji.
Dzięki temu terapia jest bezpieczna i skuteczna. Dobrze dopasowany pessar może znacząco poprawić komfort życia oraz zmniejszyć objawy związane z obniżeniem narządów miednicy.
FAQ
Czy pessar można dobrać samodzielnie?
Nie jest to zalecane. Dobór powinien odbywać się podczas wizyty u specjalisty.
Który pessar jest najczęściej stosowany?
Najczęściej stosuje się pessary pierścieniowe, szczególnie przy niewielkim obniżeniu narządów.
Czy pessar przeszkadza w codziennym funkcjonowaniu?
Dobrze dopasowany pessar zwykle jest niewyczuwalny i nie ogranicza aktywności.
Czy pessary są bezpieczne dla organizmu?
Tak, wykonuje się je z materiałów medycznych, które są dobrze tolerowane przez organizm.
Czy pessar można stosować przez wiele lat?
W wielu przypadkach tak, o ile pacjentka pozostaje pod kontrolą lekarza i przestrzega zaleceń dotyczących higieny.
